จากมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ ๕ พ.ศ. ๒๕๕๕ มติ ๕.๑ การจัดระบบและโครงสร้างเพื่อส่งเสริมการเดินและการใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้รับทราบและมอบให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปพิจารณาปฏิบัตินั้น มีข้อความในข้อ ๑.๕ ว่า “กระทรวงศึกษาธิการ กำหนดให้สถานศึกษามีหลักสูตรให้ความรู้และพัฒนาทักษะเกี่ยวกับการเดินและการใช้จักรยาน อาทิเช่น การให้ความรู้เกี่ยวกับทักษะการใช้สัญญาณมือ และไฟจักรยานกับผู้ขับขี่ให้ถูกต้องปลอดภัย และสนับสนุนให้ใช้เครื่องป้องกันอันตรายส่วนบุคคล อย่างต่อเนื่องแก่นักเรียนนักศึกษา รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนให้เดินหรือใช้จักรยานในการเดินทางมาเรียน ด้วยการมีส่วนร่วมของนักเรียนนักศึกษา ผู้ปกครอง และชุมชน และจัดให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกในการเดินและการใช้จักรยานภายในสถานศึกษา” และจากการสอบถามของสำนักงานเลขานุการคณะรัฐมนตรี และสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ(คสช.) ทราบว่า กระทรวงศึกษาธิการ รวมทั้งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เห็นชอบกับมตินี้
![]() |
![]() |
การประชุมพัฒนาหลักสูตรบูรณาการ เดิน-จักรยาน ในสถานศึกษา | บรรยากาศประชุม (วงเล็ก) สรุปสิ่งที่ต้องการและวัตถุประสงค์ให้ชัดเจนกันก่อน |
ชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย ในฐานะแกนกลางในการขับเคลื่อนมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติเรื่องนี้ จึงได้จัดทำ “โครงการพัฒนาหลักสูตรบูรณาการความรู้และทักษะการเดินและการใช้จักรยานในสถานศึกษา” ขึ้น เพื่อพัฒนาหลักสูตรดังกล่าวนำไปเสนอต่อกระทรวงศึกษาธิการ และพัฒนารูปแบบที่เหมาะสมและเป็นรูปธรรมในการพัฒนาสถานศึกษาที่ชูประเด็นการเดินและการใช้จักรยาน และได้เริ่มดำเนินการขั้นตอนที่ ๑ ด้วยการจัดการประชุมวิเคราะห์หลักสูตรไปเมื่อวันที่ ๒๕ สิงหาคม ๒๕๕๗ ที่สำนักงานชมรมฯ เพื่อทำความเข้าใจร่วมในแนวทางการจัดทำหลักสูตรฯ วิเคราะห์หลักสูตรเพื่อกำหนดกลุ่มสาระการเรียนรู้และกิจกรรมการพัฒนาผู้เรียนที่เกี่ยวข้อง ทั้งกลุ่มสาระหลักที่ตรงกับหัวข้อและกลุ่มสาระรองที่สามารถเชื่อมโยงเนื้อหาถึงกันได้ และจัดทำกรอบของหลักสูตรฯ ดังกล่าว
ผู้เข้าร่วมการประชุมประกอบด้วย ดร. บรรเจอดพร สู่แสนสุข รองผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ, อาจารย์จันทร์เพ็ญ พรมจันทร์ ข้าราชการบำนาญ ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต ๑, น.ส.กชกร วิสุทธิวสุธาร ผู้จัดการโครงการฯ, น.ส.ปิยะดา ศุภชลาลัย ผู้ประสานงานโครงการฯในส่วนของชมรมฯ มีศาสตราจารย์กิติคุณ ดร.ธงชัย พรรณสวัสดิ์ ประธานชมรมฯ, นายกวิน ชุติมา กรรมการชมรมฯ และ น.ส.อัจจิมา มีพริ้ง ผู้จัดการโครงการผลักดันการเดินและการใช้จักรยานไปสู่นโยบายสาธารณะของประเทศไทย เข้าร่วม
การประชุมครั้งนี้ได้ผลตามความมุ่งหมายคือ ได้แนวทางว่าหลักสูตรดังกล่าวจะเป็นวิชาเลือกที่สามารถนำไปบูรณาการเข้ากับกลุ่มสาระการเรียนรู้และกิจกรรมการพัฒนาผู้เรียนได้ ทั้งอย่างเป็นอิสระของแต่ละสาระหรือทำแบบประสานกันโดยคณะครูจากกลุ่มสาระต่างๆ มาทำร่วมกัน, ได้กรอบของหลักสูตรฯ อย่างกว้างๆ และได้ความเห็นชอบร่วมกันว่า เมื่อได้หลักสูตรฯ แล้วจะมีการทดลองใช้จริงในโรงเรียน ๔ โรงเรียน ในเขตเมืองชั้นในและเขตชานเมือง และในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา เป็นเวลาประมาณ ๑ ภาคเรียนในภาคเรียนที่ ๒ ของปีการศึกษา ๒๕๕๗-๒๕๕๘ นี้
![]() |
![]() |
![]() |
ศ.กิตติคุณดร.ธงชัย พรรณสวัสดิ์ ประธานชมรมฯ เป็นประธานในการหารือครั้งนี้ | อาจารย์จันทร์เพ็ญ พรมจันทร์ ข้าราชการบำนาญ ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต ๑, นำเสนอกรอบหลักสูตร | ดร. บรรเจอดพร สู่แสนสุข “หลักสูตรต้องร่วมกันพัฒนากับครูและนักเรียน เพื่อจะได้ทราบว่าเขาต้องการอ |
ขั้นตอนต่อไปของโครงการคือ การพัฒนาตัวอย่างหลักสูตรและแผนการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๑ โดยคณะผู้พัฒนาหลักสูตรฯมีทั้งศึกษานิเทศก์และครู, การประชุมพัฒนาแนวทางการนำหลักสูตรความรู้และทักษะการเดินและการใช้จักรยานไปใช้ในสถานศึกษาและแนวทางการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมหลักสูตรให้ได้กรอบแนวทางที่เหมาะสมและเป็นรูปธรรม, การทดลองใช้จริงในสถานศึกษานำร่อง รวมถึงการตรวจเยี่ยมและติดตามผลการใช้, และการประชุมสรุปผลการทดลองใช้ออกมาเป็นตัวอย่างหลักสูตรฯ และแนวทางที่เหมาะสมในการนำไปใช้ในการพัฒนาสถานศึกษา มีกำหนดเสร็จสิ้นในเดือนมกราคม ๒๕๕๘
รายงานโดย กวิน ชุติมา
กรรมการชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย
—————————————————————————————————————————————————————————
ชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย (TCC) เป็นสมาชิกองค์กรแรกและประเทศแรกในเอเชียของสหพันธ์ผู้ใช้จักรยานยุโรป (European Cyclists’ Federation – ECF) และเป็นองค์กรผู้ร่วมก่อตั้งพันธมิตรจักรยานโลก (World Cycling Alliance – WCA)ด้วย