ในงาน A Day Bike Fest 2013 ชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย (Thailand Cycling Club:TCC) นอกจากไปออกร้านส่งเสริมการเดินและการใช้จักรยานในชีวิตประจำวันแล้ว (ดู Facebook: ThailandCyclingClub) เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2556 คุณกวิน ชุติมา กรรมการชมรมฯ กับคุณนวัชรศิษฐ์ สุภาการ หรือเบิด ประธานชุมชนและประธานชมรมจักรยานชุมชนหน้าวัดโคนอน เขตภาษีเจริญ กทม.ยังได้ขึ้นเวทีสนทนากันเรื่อง “ชุมชนจักรยาน….สร้างได้” โดยมีการกระจายเสียงทั่วบริเวณงานด้วย
คุณกวินได้เล่าความเป็นมาและแนวทางการสร้างชุมชนจักรยานของชมรมฯ ว่า ในการส่งเสริมการเดินและการใช้จักรยานในชีวิตประจำวันนั้น ชมรมฯได้ทำเป็นสองแนวทางคือ การผลักดันให้รัฐดำเนินการจัดระบบและโครงสร้างมาสนับสนุน ซึ่งได้คืบหน้าไปออกมาเป็นมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ 5 เมื่อเดือนธันวาคม 2555 ผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติไปเมื่อเดือนสิงหาคม 2556 รอการนำเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณา ซึ่งหาก ครม.เห็นชอบ ก็จะทำให้การทำงานกับหน่วยงานราชการต่างๆที่เกี่ยวข้องง่ายขึ้น เช่น การเรียนการสอนการใช้จักรยานให้ปลอดภัยในโรงเรียน การจัดให้มีที่จอดจักรยานที่สะดวกและปลอดภัยในอาคารสาธารณะ ฯลฯ
อีกด้านหนึ่งคือ การส่งเสริมให้ประชาชนทั่วไปเดินและใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน ด้วยกิจกรรมต่างๆ รวมทั้งการสร้าง “ชุมชนจักรยาน” หรือกลุ่มและเครือข่ายผู้ใช้จักรยานในความหมายกว้าง เพื่อให้เสียงของผู้ใช้จักรยานดังขึ้น มีผลต่อรัฐบาลมากขึ้น ซึ่งชมรมฯ ทำกับกลุ่มชาวบ้านและองค์กรปกครองท้องถิ่นในหลายจังหวัดกระจายอยู่ทั่วประเทศ ในกรุงเทพฯ ชมรมฯได้ทำงานผ่านมูลนิธิโอกาสไปที่ชุมชนหน้าวัดโคนอนตั้งแต่ปี 2554 ประสบความสำเร็จ ขยายผลออกไปมาก
ทางด้านคุณนวัชรศิษฐ์ได้เล่าถึงประสบการณ์และความสำเร็จของชุมชนในการส่งเสริมการใช้จักรยานด้วยการทำกองทุนซื้อจักรยาน ระดมทุนจากคนในชุมชนเอง สมาชิกแรกเริ่ม 60 คน/ครอบครัว แต่ละคนจ่ายวันละ 10 บาท จับสลากทุก 5 วัน สมาชิกที่จับได้จะได้เงิน 3,000 บาทไปซื้อจักรยานเองตามใจชอบ จนสามารถซื้อจักรยานให้สมาชิก 60 ครอบครัวได้หมดแล้วและมีคนสนใจเพิ่มออมกันอีกเป็นรอบสอง ขณะนี้ทุกครัวเรือนในชุมชนมีจักรยานอย่างน้อยหนึ่งคัน และความสนใจเรื่องการขี่จักรยานกำลังขยายออกไปยังชุมชนใกล้เคียงและชุมชนอื่นในเขตภาษีเจริญ การรวมกลุ่มขี่จักรยานยังได้กลายเป็นเครื่องมือพัฒนาชุมชนและทำกิจกรรมสาธารณะประโยชน์ จนชุมชนเป็นที่ยอมรับของเขตและ กทม. มีรองผู้ว่าฯ มาเยือนและสนับสนุนชุมชนทำทางจักรยานไปเชื่อมต่อสถานีรถไฟฟ้า BTS สถานีบางหว้าที่กำลังจะสร้างเสร็จ และสถานี MRT สายสีน้ำเงินอื่นๆด้วย นอกจากนั้นยังมีรายการโทรทัศน์แทบทุกช่องมาถ่ายทำไปออกอากาศ
![]() |
![]() |
![]() |
คุณวงศ์ทนง ชัยณรงค์สิงห์ เยี่ยมชมบูธชมรมฯ | บนเวทีการพูดคุยแลกเปลี่ยน “ชุมชนจักรยาน สร้างได้” | จบเวทีการพูดคุย มอบของที่ระลึกแก่พิธีกรน้าเนก |
คุณกวินได้ฝากตอนท้าย ชักชวนให้ผู้ที่ยังขี่จักรยานเพียงเพื่อการออกกำลังกาย ท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ หรือแข่งขัน ในวันหยุดหรือเป็นครั้งคราว ออกมาใช้จักรยานเป็นวิธีเดินทางในชีวิตประจำวัน จะทำให้เกิดผล 2 ประการคือ (1) รัฐบาลเห็นว่ามีใช้จักรยานทั่วไปมากขึ้น ข้อเรียกร้องของผู้ใช้จักรยานก็จะมีพลังผลักดันให้รัฐมีนโยบาย กฎหมาย และมาตรการมาสนับสนุนการใช้จักรยานมากขึ้น และ (2) เมื่อมีผู้ใช้จักรยานบนถนนทุกวันมากขึ้น ผู้ใช้รถยนต์ก็จะเริ่มเห็นผู้ใช้จักรยานมากขึ้น ระมัดระวังมากขึ้น รู้ว่าควรปฏิบัติต่อผู้ใช้จักรยานอย่างไรให้ปลอดภัยมากขึ้น การชนกันก็จะลดลง ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเหมือนๆกันทุกแห่งในโลก
รายงานโดย กวิน ชุติมา
กรรมการ ชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย