พวกเราบางคนอาจเคยดูภาพยนตร์เรื่อง “รถถังประจัญบาน” ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นเรื่องแรกที่ฉายที่(อดีต)โรงภาพยนตร์สยามซึ่งเป็นโรงภาพยนตร์ยุคใหม่แห่งแรกของไทย ตั้งอยู่ที่สยามสแควร์ และเพิ่งถูกเผาไปอย่างน่าเสียดายในเหตุการณ์การเมืองเมื่อปี 2553 นี่เอง และอาจจะจำได้ต่อไปอีกว่าภาพยนตร์เรื่องนี้มีชื่อเป็นภาษาฝรั่งว่า “Battle of the Bulge” มาถึงตรงนี้หลายคนคงสงสัยขึ้นมาแล้วว่า “แล้วมันมาเกี่ยวกับจักรยานอย่างไร?”
ขอเฉลยเลยครับ ที่เขียนไปถึงภาพยนตร์เรื่องนี้ก็เพราะอยากจะแนะนำเกมใหม่เกมหนึ่งที่ชื่อพ้องกัน นั่นคือ “Battle of the Bikes” หรือจะแปลเป็นไทยให้คล้องจองกันก็ต้องให้ชื่อไทยว่า “จักรยานประจัญบาน” สนใจแล้วไหมล่ะ จักรยานประจัญบานเป็นเกมไพ่ใหม่ล่าสุดที่เพิ่งออกมาเมื่อเดือนเมษายน 2556 นี่เองโดย Lawrence King Publishing Ltd. ของอังกฤษ (แต่ก็ไม่น่าแปลกใจนะครับที่ผลิตในจีน) และขายในราคาสำรับละ 8.95 ปอนด์ หรือ 9.95 ยูโร
ไพ่จักรยานประจัญบานหนึ่งชุดหรือสำรับมี 30 ใบ แต่ละใบมีเรื่องย่อและภาพของจักรยานหนึ่งคัน ภาพเหล่านี้เขียนด้วยดินสอสีโดย David Sparrshottนักออกแบบและนักวาดภาพประกอบเกี่ยวกับจักรยานที่มีชื่อเสียงและผลงานมากมาย พร้อม “แต้ม” หรือ “คะแนน” ของจักรยานบนไพ่ตามลักษณะของจักรยานคันนั้น ผู้สร้างเกมอธิบายว่าจักรยาน 30 คันที่เลือกมานี้แต่ละคันมีบทบาทในประวัติศาสตร์จักรยานด้วยลักษณะเฉพาะที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง เข้าใจว่าส่วนใหญ่ก็ตรงกับที่ Alex Newsonภัณฑารักษ์นักปั่นของ Design Museumในกรุงลอนดอนเลือกมาบรรจุไว้ในหนังสือ Fifty Bicycles that Changed the World(จักรยานห้าสิบคันที่เปลี่ยนโลก) เมื่อเดือนกันยายน 2013ที่ผ่านมานี่เอง
![]() |
![]() |
ไพ่ทั้งสำรับ | ไพ่ที่เอ่ยถึงในบทความ |
ตัวอย่างจักรยานที่เลือกมาก็มีตั้งแต่ Dutch Bikeที่เป็นจักรยานง่ายๆ ที่ชาวดัทช์ใช้ทั่วไปในชีวิตประจำวันมาแล้วราวหนึ่งร้อยปี, จักรยานพับที่ว่ากันว่ายังพับได้ดีที่สุดอย่าง Brompton, จักรยานเช่าในกรุงลอนดอนที่มีชื่อเล่นว่า Boris Bike ตามชื่อนายกเทศมนตรี, จักรยานที่เป็นนวัตกรรมด้านการออกแบบตัวถังหรือโครง(Frame)อย่าง Moulton, Paris Galibier และ Strida, จักรยาน Tandem สำหรับสองคนขี่ด้วยกันหน้าหลัง, Clunker จักรยานที่ว่ากันว่าเป็นต้นกำเนิดของจักรยานเสือภูเขา, Fixie หรือที่เราเรียกกันว่า ฟิกซเกียร์ ซึ่งเกิดจากคนส่งของด้วยจักรยานเอาจักรยานเหล็กเก่ามาดัดแปลง, Specialized Epic S-Works จักรยานคันแรกที่ใช้ระบบ suspension และตัวถังคาร์บอนไฟเบอร์, Cervelo R5 CAจักรยานแข่งที่เบาที่สุดและก้าวหน้าที่สุด(ในขณะนี้) ไปจนถึงจักรยานที่บริษัทรถแข่งสูตร 1 ทำขึ้น มีทั้งคันที่ Lotus ทำให้คริส บอร์ดแมน นักปั่นชาวอังกฤษได้เหรียญทองโอลิมปิกในปี 1992 (เป็นคันที่ถูกเลือกให้เป็นภาพปกของ Fifty Bicycles that Changed the World) กับคันที่ McLaren ร่วมกับ Specialized ทำให้มาร์ค คาเวนดิช นักสปรินท์ชาวอังกฤษ ชนะการแข่งขันจักรยานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลกคือ Tour de France มาแล้วหลายช่วง จะเห็นได้ว่าเนื่องจากผู้สร้างเกมไพ่นี้เป็นคนอังกฤษ จักรยานที่เลือกมาก็ดูเหมือนว่าจะอดไม่ได้ที่จะ “อวดอังกฤษ” อยู่บ้างอย่างช่วยไม่ได้
นอกจากชื่อ ภาพ และประวัติย่อๆ ของจักรยานคันนั้นแล้ว จะมีการให้ข้อมูลคุณสมบัติ 6 ประการของจักรยานคันนั้นไว้ด้วย คือ การใช้การได้ดีทางปฏิบัติในชีวิตประจำวัน (Day-to-Day Practicality), ความรู้สึกเป็นเกียรติหรือได้รับความชื่นชมจากการได้ขี่ (Ride-by Kudos), ความเร็วสูงสุด (Top Speed), การมีพลัง (Robustness), ราคา (Price)เป็นดอลลาร์สหรัฐ และระดับความสบายในการใช้ทุกๆวัน (24-7 Comfort Level)ทำให้เราได้รู้ข้อเด่นข้อด้อยของจักรยานคันนั้นๆ มากขึ้น เช่น Trek FX Hybrid มีการใช้การได้ดีทางปฏิบัติในชีวิตประจำวัน 80, ความรู้สึกเป็นเกียรติหรือได้รับความชื่นชมจากการได้ขี่15, ความเร็วสูงสุด 60, การมีพลัง 70, ราคา 580และระดับความสบายในการใช้ทุกๆวัน 80 หรือ Releigh Chopperจักรยานที่เด็กรักทั่วโลก เด่นที่แฮนด์ยกสูงและมีคันเปลี่ยนเกียร์ติดอยู่ตรงกลางโครง มีการใช้การได้ดีทางปฏิบัติในชีวิตประจำวัน 32, ความรู้สึกเป็นเกียรติหรือได้รับความชื่นชมจากการได้ขี่ 58, ความเร็วสูงสุด 15, การมีพลัง 88, ราคา 495และระดับความสบายในการใช้ทุกๆวัน 78 ส่วน Team GB Olympic Bicycle จักรยานที่ออกแบบและสร้างขึ้นเฉพาะให้นักจักรยานแต่ละคนจนสามารถกวาดเหรียญทองโอลิมปิกมากมายให้ทีมจักรยานอังกฤษใน London Games 2012 มีการใช้การได้ดีทางปฏิบัติในชีวิตประจำวัน 15, ความรู้สึกเป็นเกียรติหรือได้รับความชื่นชมจากการได้ขี่ 99, ความเร็วสูงสุด 100, การมีพลัง 68, ราคา 24,800และระดับความสบายในการใช้ทุกๆวัน 34
เกมนี้จะเล่นกี่คนก็ได้ เริ่มต้นด้วยการสับไพ่และแจกให้ทุกคนเท่าๆ กันโดยให้หน้าไพ่คว่ำลงซ้อนกันตั้งเป็นกอง เมื่อแจกเสร็จ แต่ละคนหยิบไพ่กองของตนขึ้นดูโดยให้เห็นแต่ใบหน้าสุดใบเดียว และจะใช้ใบนั้นเล่นในแต่ละรอบ โยนลูกเต๋าหรือเหรียญหาคนชนะเป็นผู้เริ่มเล่นคนแรก ผู้เล่นคนนี้จะเป็นผู้เลือกว่าจะเอาคุณสมบัติใดของจักรยานมาแข่งกัน เช่น ราคา แล้วทุกคนก็อ่านแต้มสำหรับคุณสมบัตินั้นของจักรยานในไพ่บนสุดนั้นออกมาให้ได้ยินกัน คนที่มีแต้มสูงสุดเป็นผู้ชนะ (ตัวอย่างเช่นจากจักรยานสามคันที่เอาข้อมูลคุณสมบัติมาแสดง ในเรื่องราคา คนที่ถือไพ่ Team GB Olympic Bicycle ที่มีราคา 24,800จะชนะคนที่ถือไพ่ Trek FX Hybrid ที่มีราคา 580และคนที่ถือไพ่ Releigh Chopperที่มีราคา 495) ได้ไพ่ทั้งหมดของรอบนั้นเอาใส่ไว้ใต้กองไพ่ในมือของตน แล้วเป็นผู้เริ่มเล่นรอบต่อไปตามวิธีข้างต้น ถ้ามีสองคนได้แต้มสูงสุดเท่ากัน ก็เอาไพ่รอบนั้นมากองไว้ตรงกลาง แล้วผู้เล่นคนเดิมเริ่มเล่นต่อไป ผู้ชนะจะได้ไพ่จากทั้งในมือทุกคนในรอบนั้นและไพ่ที่กองไว้ตรงกลางด้วย ผู้ชนะเกมนี้คือคนที่ชนะได้ไพ่มาไว้ที่ตนทั้งหมดในตอนจบ
![]() |
![]() |
ตัวอย่างการให้แต้มของไพ่ใบหนึ่ง | กล่องใส่ไพ่ |
อยากเล่นแล้วใช่ไหมครับ เข้าใจว่าที่เมืองไทยยังไม่มีขาย อาจฝากคนรู้จักที่ยุโรปหรือสหรัฐอเมริกาหาซื้อดู (ขอขอบคุณคุณกรุณา เดชาติวงศ์ ณ อยุธยา (พี่เล็ก) สมาชิกเก่าแก่ของชมรมฯ ที่ได้นำไพ่ชุดนี้มาให้ อ.ธงชัย พรรณสวัสดิ์) หรือติดต่อโดยตรงไปที่ Lawrence King Publishing Ltd., 361-373 City Road, London EC1F 1LR, United Kingdom
กวิน ชุติมา
กรรมการชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย